Pół żartem, pół serio

Name: Pół żartem, pół serio
Genre: Komedia, Romans, Kryminał
Released: 1959-03-19
Duration: 2 h 3 min
Rating: 8.3
Cast: Tony Curtis, Jack Lemmon, Marilyn Monroe, George Raft, Pat O’Brien

Some Like It Hot (1959)

Chronometraż: 2:3 (123 min)

8.3/10
654 736

—
brak ocen

8.1/10
3947

8.2/10
304000

Oceń film:

Wszystko o filmie

Wideo 18

Zdjęcie 192

Aktorzy i postacie

Wideo do filmu Pół żartem, pół serio — Private Party

3:48

Zdjęcie 192

Data premiery

1959-03-19

Kraj

Stany Zjednoczone

Produkcja

United Artists, The Mirisch Company, Ashton Productions

Genre

Komedia, Romans, Kryminał

Budżet

$2 883 848

Opłaty

$25 002 186

Witryna internetowa

Reżyser

Billy Wilder

Aktorzy

Tony Curtis, Jack Lemmon, Marilyn Monroe, George Raft, Pat O’Brien, Joe E. Brown, Nehemiah Persoff, Joan Shawlee, Billy Gray, George E. Stone
Wszyscy aktorzy i role (10)

Scenariusz

Producent

Billy Wilder, Doane Harrison

Operator

Charles Lang

Kompozytor

Adolph Deutsch

Artysta

Casting

Phil Benjamin

Instalacja

Arthur P. Schmidt
Cały zespół (38)

Krótki opis

Pod koniec szalonych lat dwudziestych, w czasach prohibicji, początku ery swingu i kulminacji wojen gangsterskich dwaj bezrobotni muzycy, Jerry i Joe, są przypadkowo świadkami porachunków kryminalnych w dniu świętego Walentego. Wiedzą za dużo, więc nie pozostaje im nic innego, jak zwiać najdalej, jak to możliwe. Jedynym ratunkiem okazuje się ucieczka z Chicago na Florydę i to w kobiecym przebraniu. Teraz już jako Daphne i Josephine na chwilę przed odjazdem pociągu trafiają do żeńskiego zespołu jazzowego, udającego się na koncerty do Miami.

Co pozostało za kulisami

Ponieważ Billy Wilder uważał, że niemożliwe jest kręcenie filmu na podstawie ukończonego scenariusza, podczas zdjęć kontynuował pracę nad scenariuszem wraz z I.A.L. Diamondem. Zajmowali się tym najczęściej w weekendy, prosto na planie filmowym. Dopiero na cztery dni przed zakończeniem zdjęć udało im się dokończyć scenariusz.
Film powstał na motywach niemieckiego filmu „Fanfary miłości” (1951), który z kolei był remakiem francuskiego filmu o tym samym tytule z 1935 roku. Prawda jest taka, że w niemieckim filmie nie było żadnych gangsterów.
Słynne zdanie „Każdy ma swoje wady” narodziło się całkowicie przypadkowo. Wypowiedział je I.A.L. Diamond podczas rozmowy z Billym Wilderem, gdy omawiali zakończenie filmu.
Początkowo film miał być kręcony w kolorze, ale po kilku próbach ekranowych zrezygnowano z tego pomysłu ze względu na wyraźny zielonkawy odcień wokół ciężkiego makijażu Tony’ego Curtisa i Jacka Lemmona w rolach Josephine i Daphne.
Film zajmuje 32. miejsce pod względem frekwencji wśród zagranicznych filmów w radzieckim kinie.
Podczas ponownego wydania w radzieckim kinie w 1985 roku film obejrzało 28,9 mln osób.
Całkowita widownia po dwóch wydaniach w ZSRR wyniosła 77,9 mln widzów.
Film został skrócony w radzieckim kinie o 17 minut.
W oryginalnej wersji, gdy bohater podaje się za milionera, Tony Curtis imituje głos Cary’ego Granta. Jest to więc prawdopodobnie najdłuższa w historii Hollywood parodia jednej gwiazdy na inną.
Rozważano kandydatury Mitzi Gaynor, Audrey Hepburn i Elizabeth Taylor do roli Sugar Kowalczyk (pol. Cukierku).
Marilyn Monroe była bezkonkurencyjna na ekranie, ale nie podczas kręcenia. Z powodu niej Tony Curtis musiał przez 42 duble wgryzać się w nóżkę kurczaka, ponieważ gwiazda nie potrafiła poprawnie zagrać sceny. Z tego samego powodu przez 47 dubli aktorzy stali na wysokich obcasach, spoceni pod jedwabnymi pończochami i sztucznymi biustami.
Tony Curtis i Jack Lemmon, po raz pierwszy przymierzając damskie kostiumy i makijaż, postanowili sprawdzić, jak bardzo będą przypominać kobiety. Chodzili po studiu, wchodzili do damskich toalet, poprawiali makijaż i gdy otoczenie przestało na nich zwracać uwagę, stało się jasne, że stworzone zostały wiarygodne kobiece wizerunki.
W oryginale fałsze zawodzenia Josephine i Daphne odgrywali inni aktorzy, Paul Fries i Anthony Perkins. Natomiast w rosyjskim dubbingu ci sami aktorzy podkładali głos zarówno pod męskie, jak i damskie wersje Tony’ego Curtisa i Jacka Lemmona. Byli to Feliks Jaworski (Jerry/Josephine) i Boris Iwanow (Daphne/Daphne).
Podstawą wizerunku Josephine, stworzonego przez Tony'ego Curtisa, były od razu kilka postaci – jego własna matka, Grace Kelly i Eve Arden.
W wizerunku mafioza Colombo dostrzec można znanego chicagowskiego gangstera Al Capone. W 1929 roku Capone urządził krwawą rzeź w Dniu Świętego Walentego w magazynach przy Clark Street, w której zastrzelono członków innego gangu. Podobny czyn ukazany jest w filmie i również wspomniana jest ulica Clark Street.
Podczas kręcenia Marilyn Monroe była w ciąży i wyglądała zauważalnie pełniej niż zwykle. Z tego powodu, podczas produkcji materiałów reklamowych do filmu, zamiast Marilyn kręcono jej dublerkę Evelyn Moriarty i aktorkę Sandrę Warner (odgrywającą rolę Emily, nie umieszczoną w napisach końcowych), a do ich zdjęć następnie montowano głowę Monroe.
Billy Wilder początkowo chciał, aby w roli Jerry/Daphne wystąpił Frank Sinatra.
Według Tony’ego Curtisa, Marilyn Monroe regularnie spóźniała się na plan zdjęciowy o 2-3 godziny, a czasem w ogóle odmawiała opuszczenia swojej garderoby.
Tancerz kabaretowy o imieniu Babett próbował nauczyć Tony'ego Curtisa i Jacka Lemmona chodzenia na wysokich obcasach. Po tygodniu nauki Lemmon zrezygnował z jego usług, stwierdzając, że chce chodzić nie jak kobieta, a jak mężczyzna udający kobietę.
W scenie, w której Daphne tańczy tango z Fieldingiem i ten mówi „znowu prowadzisz”, w rzeczywistości prowadzi Fielding, a Daphne znajduje się w pozycji damy (partner lewą ręką trzyma prawą rękę partnerki, jego prawa ręka – na jej talii, a jej lewa ręka – u niego na ramieniu). Jest to widoczne również po parach tańczących na drugim planie w prawidłowej pozycji. Tak więc, po uwadze Fieldinga, stają w „nieprawidłowej” pozycji.
Na pytanie, czy Billy Wilder jest gotów nakręcić kolejny film z Marilyn Monroe, reżyser odpowiedział: „Mój lekarz i mój psychiatra… mówią, że jestem zbyt stary i zbyt bogaty, żeby to powtórzyć”.
Na ostatnich drzwiach w budynku biurowym, które Jerry i Joe otwierają w poszukiwaniu pracy, znajduje się tabliczka „Jules Stein, prezes”. To imię prawdziwej osoby, założyciela American Music Corporation (również wskazane na tabliczce). Reżyser filmu Billy Wilder i Stein często grali razem w karty.
Roboczy tytuł filmu „Nie dziś, Józefino”.
Opowiadając o swoich relacjach z Monroe, reżyser filmu Billy Wilder powiedział: „Czuliśmy się, jakbyśmy lecieli samolotem, a w połowie lotu okazało się, że na pokładzie jest szaleniec”. Wilder wielokrotnie krytykował aktorkę za jej zachowanie. A po zakończeniu zdjęć nie została zaproszona na przyjęcie pożegnalne.
Dystrybucja filmu w stanie Kansas była ograniczona ze względu na to, że przebieranie się mężczyzn za kobiety było „zbyt oburzające dla mieszkańców stanu”.
W scenie „pożegnalnej” rozmowy między bohaterami Marilyn Monroe i Tony'ego Curtisa wyraźnie widać, jak oczy aktorki wędrują z prawej na lewo, ponieważ odczytuje swój tekst z przygotowanej tablicy z suflerem.
Jeden z niewielu amerykańskich filmów, który otrzymał „potępiającą” ocenę od Rzymskiego Katolickiego Legionu Przyzwoitości.
Ponieważ Billy Wilder uważał, że nie powinno się kręcić filmu na podstawie ukończonego scenariusza, podczas zdjęć kontynuował pracę nad nim wraz z I.A.L. Diamondem. Robili to najczęściej w weekendy, bezpośrednio na planie. Pracę nad scenariuszem zdołali ukończyć zaledwie na cztery dni przed zakończeniem zdjęć.
Obraz powstał na podstawie niemieckiego filmu „Fanfary miłości” (1951), który z kolei był remakiem francuskiej produkcji o tym samym tytule z 1935 roku. W niemieckim filmie nie było jednak żadnych gangsterów.
Słynna fraza „Każdy ma swoje słabości” zrodziła się zupełnie przypadkowo. Wypowiedział ją I.A.L. Diamond w rozmowie z Billym Wilderem, gdy dyskutowali o finale filmu.
Pierwotnie planowano nakręcić film w kolorze, ale po kilku testach ekranowych zrezygnowano z tego pomysłu ze względu na wyraźny zielony odcień wokół ciężkiego makijażu Tony'ego Curtisa i Jacka Lemmona w rolach Józefiny i Dafne.
W oryginalnej wersji, gdy bohater podszywa się pod milionera, Tony Curtis naśladuje głos Cary’ego Granta. W ten sposób jest to niemal najdłuższa w historii kina hollywoodzkiego parodia jednej gwiazdy wykonana przez drugą.
Do roli Duszeczki rozważano kandydatury Mitzi Gaynor, Audrey Hepburn oraz Elizabeth Taylor.
Marilyn Monroe była niezrównana na ekranie, ale nie podczas zdjęć. Przez nią Tony Curtis musiał przez 42 duble podgryzać nóżkę kurczaka, ponieważ gwiazda nie potrafiła poprawnie zagrać sceny. Z tego samego powodu przez 47 dubli aktorzy stali na wysokich obcasach, pocąc się w jedwabnych pończochach i z doklejonymi biustami.
Tony Curtis i Jack Lemmon, po raz pierwszy przymierzając damskie stroje i makijaż, postanowili sprawdzić, jak bardzo będą podobni do kobiet. Chodzili po studiu, wchodzili do damskich toalet, poprawiali makijaż i gdy otoczenie przestało zwracać na nich uwagę, stało się jasne, że stworzono przekonujące kobiece wizerunki.
W oryginale falsety Józefiny i Dafny udawali inni aktorzy: Paul Frees i Anthony Perkins. Natomiast w rosyjskim dubbingu ci sami aktorzy podkładali głosy zarówno pod męskie, jak i żeńskie wersje postaci Tony'ego Curtisa i Jacka Lemmona. Byli to Feliks Jaworski (Joe/Józefina) i Boris Iwanow (Jerry/Dafna).
Wizerunek Józefiny stworzony przez Tony'ego Curtisa opierał się na kilku postaciach: jego własnej matce, Grace Kelly oraz Eve Arden.
Na pytanie, czy Billy Wilder byłby gotowy nakręcić kolejny film z Marilyn Monroe, reżyser odpowiedział: „Mój lekarz i mój psychiatra... mówią, że jestem zbyt stary i zbyt bogaty, by przechodzić przez to jeszcze raz”.
Na ostatnich drzwiach w biurowcu, które w poszukiwaniu pracy otwierają Jerry i Joe, wisi tabliczka „Jules Stein, prezes”. Jest to imię rzeczywistej osoby, założyciela Music Corporation of America (co również widnieje na tabliczce). Reżyser filmu Billy Wilder i Stein często wspólnie grali w karty.
W postaci mafiozy Colombo widać inspirację znanym chicagowskim gangsterem Al Capone. W 1929 roku Capone zorganizował krwawą masakrę w Walentynki w magazynach przy Clark Street, podczas której zastrzelono członków konkurencyjnego gangu. Identyczna zbrodnia została pokazana w filmie, wspomniano w nim również o Clark Street.
Podczas zdjęć Marilyn Monroe była w ciąży i wyglądała zauważalnie pełniej niż zwykle. Z tego powodu przy produkcji materiałów reklamowych do filmu zamiast Marilyn występowały jej dublerka Evelyn Moriarty oraz aktorka Sandra Warner (odtwórczyni roli Emily, która nie pojawiła się w napisach), a do ich zdjęć później montowano głowę Monroe.
W roli Jerry'ego/Daphne reżyser Billy Wilder początkowo chciał widzieć Franka Sinatrę.
Opowiadając o swoich relacjach z Monro, reżyser filmu Billy Wilder powiedział: „Byliśmy jak w samolocie, a w połowie lotu okazało się, że na pokładzie jest szaleniec”. Wilder wielokrotnie krytykował aktorkę za jej zachowanie. A po zakończeniu zdjęć nie została ona zaproszona na imprezę pożegnalną.
Według Tony'ego Curtisa, Marilyn Monroe regularnie spóźniała się na plan zdjęciowy o 2-3 godziny, a czasem w ogóle odmawiała opuszczenia swojej garderoby.
W scenie „pożegnalnej” rozmowy między bohaterami Marilyn Monroe i Tony'ego Curtisa widać, jak oczy aktorki uciekają z prawej strony na lewą, ponieważ odczytuje ona tekst ze specjalnie przygotowanej tablicy z suflerem.
Tancerz kabaretowy o imieniu Babette próbował nauczyć Tony'ego Curtisa i Jacka Lemmona chodzenia na wysokich obcasach. Po tygodniu nauki Lemmon zrezygnował z jego usług, stwierdzając, że pragnie chodzić nie jak kobieta, lecz jak mężczyzna udający kobietę.