Wróg numer jeden
Największe polowanie w historii ludzkości.
Budżet
$40 000 000
Opłaty
$132 820 716
Witryna internetowa
Reżyser
Aktorzy
Scenariusz
Producent
Operator
Kompozytor
Artysta
Jeremy Hindle
Casting
Gail Stevens, Richard Hicks, Mark Bennett
Instalacja
Krótki opis
Polowanie na najsłynniejszego terrorystę w historii ukazane z punktu widzenia młodej agentki CIA. Pomimo braku wiary kolegów, biurokracji oraz wielu przeciwności losu, agentce udaje się w końcu przekonać Pentagon, by wkroczyć do akcji i zaatakować domniemaną kryjówkę Osamy Bin Ladena.
Co pozostało za kulisami
- Scena, pokazująca najazd na obóz Osamy bin Ladena, trwa około 25 minut. To zaledwie kilka minut krócej niż czas trwania rzeczywistej operacji „fok”.
- Podczas nalotu na obóz bin Ladena w sąsiednich domach widać światło w oknach. W książce Marka Owena „No Easy Day” oraz w artykułach New York Times o tym nalocie wyraźnie stwierdzono, że cała elektryczność w okolicy została odcięta krótko przed rozpoczęciem nalotu.
- Z Jamesem Cameronem, byłym mężem reżyserki tego filmu, Kathryn Bigelow, prowadzono wcześniej negocjacje w sprawie reżyserii obrazu, jednak odmówił on, aby pracować nad kontynuacją „Avatara” (2009).
- Scenarzysta, reżyser i producent, a także większość ekipy filmowej wcześniej pracowali nad filmem „Dyktator burzy” (2008).
- Kiedy Maya rozmawia z dyrektorem CIA podczas lunchu, na butelce Coca-Coli widoczny jest symbol Igrzysk Olimpijskich.
- Zgodnie z reklamą filmu, jego tytuł ma cztery znaczenia. Zero Dark Thirty to termin wojskowy oznaczający godzinę (30 minut po północy). Można go również interpretować jako wyrażenie „Pod osłoną ciemności”. Ponadto, to godzina, o której helikoptery „fok” wystartowały do misji likwidacji najbardziej poszukiwanego człowieka na świecie – Osamy bin Ladena. I wreszcie, to wyrażenie jest używane jako metafora dla dziesięcioletniego, niestrudzonego pościgu za Osamą bin Ladenem.
- Kilka ważnych czynników dotyczących przygotowania i przeprowadzenia rajdu, o których szczegółowo mowa w książce „No Easy Day”, zostało w tym filmie upiększonych lub całkowicie pominiętych. Należą do nich następujące fakty: dyskusja nad tym, czy zbombardować obóz, czy przeprowadzić rajd z wykorzystaniem sił specjalnych; budowa pełnowymiarowej makiety obozu w Karolinie Północnej i powtarzające się ćwiczenia z udziałem tego samego zespołu SEALs oraz helikopterów, które zostały użyte w końcowym ataku; obecność zapasowych helikopterów typu „Black Hawk” na linii frontu podczas misji, które okazały się kluczowe po rozbiciu się jednego z helikopterów podczas pierwszego desantu.
- Z wielu książek, które przeanalizowała przygotowując się do roli agentki CIA, Jessica Chastain wyróżniła dwie, które szczególnie ją zainteresowały: „The Looming Tower: Al-Qaeda and the Road to 9/11” Lawrence'a Wrighta oraz „Osama Bin Laden” Michaela Scheyera.
- Prawdziwy zamachowiec samobójca w Camp Chapman w 2009 roku kilkakrotnie odwiedzał bazę, dlatego uważano go za zaufanego i nie przeszukiwano go przy bramie wjazdowej. W filmie ten incydent opisano tak, jakby służby wywiadowcze po raz pierwszy miały do czynienia z jordańskim szpiegiem.
- Kiedy Joseph Bradley obserwuje wybuch londyńskiego autobusu, na pulpicie jego komputera można zobaczyć ikonę Google Chrome, podczas gdy w rzeczywistości Chrome pojawił się dopiero we wrześniu 2008 roku.
- Abu Ahmed ani razu nie wyciąga prawej ręki z samochodu przez cały czas, gdy ekipa filmuje go w Peszawarze. Jednak w następnej scenie, gdy Larry pokazuje Mayi jedno ze zdjęć, prawa ręka Abu jest wysunięta z okna samochodu.
- Z Jamesem Cameronem, byłym mężem reżyserki tego filmu, Kathryn Bigelow, prowadzono wcześniej rozmowy na temat reżyserii filmu, ale on odmówił, aby pracować nad kontynuacją „Avatara” (2009).
- Początkowo na główną rolę brano Joela Edgertona, ale zrezygnował z projektu z powodu konfliktu w harmonogramie zdjęć, a rolę przejął Jason Clarke. Później, gdy problem z harmonogramem został rozwiązany, Edgerton wrócił do projektu, ale już w innej roli.
- Jest to pierwszy pełnometrażowy film fabularny, w którym Jeremy Hindle pracował jako scenograf. Wcześniej Hindle współpracował z australijskim operatorem Grega Fraserem przy tworzeniu spotów reklamowych do telewizji. Reżyserka Kathryn Bigelow chwaliła Hindle'a za niezwykle precyzyjne odtworzenie obozu bin Ladena, zbudowanego od podstaw na pustyni w Jordanii w czasie krótszym niż trzy miesiące.
- Pierwotnie do głównej roli wybrano Joela Edgertona, ale opuścił on projekt z powodu niezgodności w harmonogramie zdjęć, a rola przypadła Jasonowi Clarke'owi. Później, gdy problem z harmonogramem został rozwiązany, Edgerton powrócił do projektu, ale już w innej roli.
- Kiedy agenci CIA są blokowani przez dwóch uzbrojonych motocyklistów, z tyłu do bohaterów podjeżdża samochód, aby nie pozwolić im cofnąć się. W następnym ujęciu kamera zmienia kąt. Dwóch motocyklistów jest nadal obecnych, a samochodu, który podjeżdżał z tyłu do auta agentów, już nie ma.
- W styczniu 2013 roku, niedługo przed premierą filmu, trzech politycznie aktywnych członków Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (Martin Sheen, David Kellenon i Edward Esner) ogłosiło, że zorganizują publiczne potępienie filmu za tolerancję wobec tortur.
- Na początku sceny tortur wodą, podczas drugiego przesłuchania Ammara, Dan zakłada rękawice, aby wyregulować linę, a 10 sekund później, kiedy bierze w ręce ręcznik, rękawic już nie ma. W kolejnej scenie rękawice są już w jego kieszeni.
- Jak oczekiwała Bigelow, zaraz po ogłoszeniu produkcji tak politycznie naładowanego filmu, ekipa filmowa została zasypana falą krytyki. Jednym z pierwszych, który wyraził swoją opinię, był członek Izby Reprezentantów USA, Peter King, który pytał: „Czy Bigelow miała dostęp do tajnych dokumentów?” Reżyserka odpowiedziała wymijająco: „Bez komentarza”. Mimo to, scenarzysta Boal przyznał, że większość filmu opiera się na jego własnych badaniach. Później przeciwnicy prezydenta Obamy oświadczyli, że przedstawiciele jego administracji osobiście przekazali twórcom filmu tajne dane.
- Rooney Mara mogła wystąpić w tym filmie, ale była zmuszona odmówić, w rezultacie jej rola przypadła Jessice Chastain.
- Tom Hardy, Idris Elba i Guy Pearce byli brani pod uwagę do różnych ról w filmie. Rola Hardiego ostatecznie przypadła Markowi Strongowi.
- Spośród wielu książek, które badała przygotowując się do roli agentki CIA, Jessica Chastain wyróżniła dwie, które były dla niej szczególnie interesujące, a mianowicie „The Looming Tower: Al-Qaeda and the Road to 9/11” (w wydaniu rosyjskim – „Al-Kaida”) Lawrence’a Wrighta oraz „Osama Bin Laden” Michaela Schoeuera.
- Helikoptery stealth, używane podczas prawdziwej misji, były mocno zmodyfikowanymi Sikorsky UH-60 Black Hawk. Powłoka antyradarowa, podobna do tej w myśliwcu F-117, pomogła im uniknąć wykrycia przez pakistańską obronę przeciwlotniczą, a dodatkowe łopaty wirników nośnych i ogonowych wytwarzały mniej hałasu niż standardowe łopaty.
- Niezwykłą była reakcja dyrektora CIA Michaela Morella, który oświadczył, że chociaż ekipa filmowa konsultowała się z CIA, film jest jednak fikcją i historycznie niezbyt dokładny. W szczególności Morell zaprzeczył twierdzeniu filmu, że ulepszone metody przesłuchań, czyli tortury, bardzo pomogły w poszukiwaniach Osamy bin Ladena. Dyrektor Morell powiedział: „Takie przedstawienie sytuacji jest fałszywe. Nie możemy pozwolić, aby hollywoodzki film zaciemnił naszą pamięć”.
- Dziwne okulary noktowizyjne z czterema obiektywami, noszone przez „foki”, są w rzeczywistości prawdziwe. To zaawansowana konstrukcja GPNVG-18 (Panoramic Night Vision Goggles) firmy L-3 Warrior Systems. Dodatkowe obiektywy zapewniają lepszy widok peryferyjny.
- Pierwotnie film opowiadał o nieudanych dziesięcioletnich poszukiwaniach Usamy bin Ladena. Po jego śmierci scenariusz został całkowicie przepisany.
- Nieco niezwykła była reakcja dyrektora CIA Michaela Morella, który oświadczył, że choć ekipa filmowa konsultowała się z CIA, film jest mimo wszystko inscenizacją i nie jest w pełni dokładny historycznie. W szczególności Morell zaprzeczył tezie filmu, jakoby „udoskonalone metody przesłuchań”, czyli tortury, w znacznym stopniu pomogły w poszukiwaniach Usamy bin Ladena. Dyrektor Morell stwierdził: „Taki obraz sytuacji jest fałszywy. Nie możemy pozwolić, aby hollywoodzki film zamglił naszą pamięć”.
- Jordania i indyjskie miasto Ćandigarh, położone w pobliżu pakistańskiej granicy, zostały wykorzystane do kręcenia scen rozgrywających się w Pakistanie i Afganistanie. Niektóre sceny z dublerami zostały w rzeczywistości nakręcone w Pakistanie.
- Scena przedstawiająca rajd na obóz Usamy bin Ladena trwa około 25 minut. To zaledwie o kilka minut mniej niż rzeczywisty czas trwania ataku oddziałów SEALs.
- Senator USA John McCain, który sam był torturowany podczas swojej kariery wojskowej w Wietnamie, powiedział, że film wywołał u niego mdłości – „ponieważ to jest nie w porządku”. W swoim przemówieniu w Senacie powiedział, że „zastosowanie „rozszerzonych metod przesłuchiwań” wobec Chalida Szajcha Muhammada nie tylko nie dało nam informacji o kurierze bin Ladena Abu Ahmedzie, ale w rzeczywistości dostarczyło fałszywych i wprowadzających w błąd informacji”. John McCain, Dianne Feinstein i Carl Levin przesłali krytyczny list do przewodniczącego ds. dystrybucji Sony Pictures Entertainment, Michaela Litona, oświadczając, że „wraz z premierą filmu „Cel numer jeden” twórcy filmu i wasze studio produkcyjne rozpowszechniają mit, że tortury są skuteczne. Mają Państwo społeczne i moralne zobowiązania do prawidłowego przedstawiania faktów”.
- W scenie pościgu za kurierem po ulicach Pakistanu, w szerokim planie ulicy w tle wyraźnie widać flagę Indii.
- Sekretarz Obrony USA Leon Panetta w wywiadzie dla NBC z 3 lutego 2013 roku, odpowiadając na pytanie o film „Cel numer jeden”, potwierdził, że podczas operacji likwidacji szefa „Al-Kaidy” zastosowano tortury.
- Podczas rajdu na obóz bin Ladena w sąsiednich domach widać światło w oknach. W książce Marka Owena „No Easy Day”, a także w artykułach New York Times na temat tego rajdu, wyraźnie zaznaczono, że całe zasilanie w okolicy zostało odłączone krótko przed rozpoczęciem operacji.
- Jessica Chastain stale zachowywała wiadomość głosową od reżyserki Kathryn Bigelow i w jednej z nich dowiedziała się, że została wybrana na rolę Mayi. Wiadomość ta dotarła do niej 21 listopada 2011 roku o 01:04.
- Jessica Chastain regularnie sprawdzała pocztę głosową od reżyserki Kathryn Bigelow i w jednej z takich wiadomości dowiedziała się, że została wybrana do roli Mai. Wiadomość ta dotarła do niej 21 listopada 2011 roku o godzinie 01:04.
- Zgodnie z reklamą filmu, jego tytuł ma cztery znaczenia. Zero Dark Thirty to termin wojskowy oznaczający czas (30 minut po północy). Można go również interpretować jako wyrażenie „pod osłoną nocy”. Ponadto jest to godzina, o której helikoptery SEALs wystartowały do misji eliminacji najbardziej poszukiwanego człowieka na świecie – Usamy bin Ladena. Wyrażenie to służy ponadto jako metafora dziesięcioletniego, nieustannego pościgu za Usamą bin Ladenem.
- Pierwowzorem bohaterki granej przez Jessicę Chastain była prawdziwa pracownica CIA, której tożsamość nie została ujawniona. Za udział w operacji została odznaczona najważniejszą amerykańską nagrodą wojskową.
- W roli śmigłowca zespołu szybkiego reagowania, z którego wysadzali się „foki”, w filmie pokazano jeden śmigłowiec MH-6OK Black Hawk, podczas gdy w rzeczywistości mieli trzy śmigłowce Chinook z 160. pułku lotnictwa specjalnego (model MH-47e).
- Kilka ważnych czynników związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem nalotu, o których szczegółowo mowa w książce „No Easy Day”, zostało upiększone lub w ogóle pominiętych w tym filmie. Należą do nich: debata dotycząca zbombardowania obozu lub przeprowadzenia nalotu z użyciem sił specjalnych; budowa pełnowymiarowej makiety obozu w Północnej Karolinie i powtarzające się ćwiczenia z udziałem tej samej drużyny „fok” i helikopterów, które zostały użyte podczas ostatecznego nalotu; obecność rezerwowych helikopterów typu „Czarny Jastrząb” na linii frontu podczas misji, które okazały się kluczowe po awarii helikoptera podczas pierwszej wyładunku.
- Zero Dark Thirty to termin wojskowy oznaczający dokładną godzinę 00:30. To właśnie o tej wyznaczonej godzinie grupa SEALs rozpoczęła realizację swojego zadania. Bin Laden został zabity po godzinie drugiej w nocy 2 maja 2011 roku.
- W centrum wystawowym Lamborghini w Kuwejcie Dan pyta, czy wśród prezentowanych samochodów jest Balboni. Chodzi o Gallardo LP 550-2 Valentino Balboni, limitowaną wersję Gallardo nazwaną na cześć kierowcy testowego Lamborghini. To samochód z paskiem biegnącym przez środek.
- Psy, które wykorzystano podczas prawdziwej operacji schwytania Osamy bin Ladena, to były belgijskie owczarki malinua. W filmie natomiast użyto niemieckich owczarków.
- Niezależnie od aprobujących gestów ekipy filmowej, Pentagon uznał film za tak wiarygodny, że Departament Obrony USA wszczął specjalne śledztwo w celu ustalenia, kto ujawnił wszystkie sekrety polowania na bin Ladena Bigelow. Okazało się, że tajne informacje przekazał najbliższy pomocnik sekretarza obrony USA Panetty, Michael Vickers.
- W wojskowych wspomnieniach pod tytułem „No Easy Day” („Niełatwy dzień”), napisanych przez jednego z członków grupy specjalnej Navy SEALs, główna bohaterka filmu, agentka CIA Maya, znana jest tylko jako Jen.
- Prototypem postaci Jessiki Chastain była prawdziwa agentka CIA, której tożsamość nie została ujawniona. Za udział w operacji została odznaczona najwyższym amerykańskim odznaczeniem wojskowym.
- To pierwszy film fabularny, w którym Jeremy Hindle pracował jako scenograf. Wcześniej Hindle współpracował z australijskim operatorem Gregiem Fraserem przy tworzeniu telewizyjnych reklam. Reżyserka Kathryn Bigelow chwaliła Hindle’a za niezwykle dokładne odtworzenie obozu bin Ladena, zbudowanego od podstaw na jordańskiej pustyni w mniej niż trzy miesiące.
- W filmie Osama bin Laden ma siwą brodę. W książce Marka Owena o tej operacji opisuje on swoje wielkie zdziwienie, gdy stojąc nad ciałem bin Ladena, zobaczył jego brodę czarną jak smoła.
- W scenie wybuchu londyńskiego autobusu wyraźnie widoczny jest jego numer (172). Później w filmie spiker informuje, że to był autobus nr 10. W rzeczywistości wysadzono autobus nr 30. Dodatkowo, w tym samym czasie co autobus, trzy bomby wybuchły w londyńskim metrze, więc nie byłoby takiej ciszy, jak pokazano w filmie, a słychać byłoby syreny służb ratunkowych.
- Pakistańczycy mówią w urdu, angielskim i innych językach regionalnych, ale nie w arabskim.
- W styczniu 2013 roku, krótko przed premierą filmu, trzech zaangażowanych politycznie członków Akademii Sztuki i Nauk Filmowych (Martin Sheen, David Clennon i Edward Asner) ogłosiło, że zorganizują publiczne potępienie filmu za tolerowanie tortur.
- Psy wykorzystane podczas rzeczywistego schwytania Usamy bin Ladena były owczarkami malinois. W filmie natomiast zamiast nich użyto owczarków niemieckich.
- Zero Dark Thirty to termin wojskowy oznaczający dokładną godzinę 00:30. Właśnie o tej wyznaczonej godzinie grupa „fok” rozpoczęła swoje zadanie. Bin Laden został zabity o drugiej w nocy, 2 maja 2011 roku.
- Tom Hardy, Idris Elba i Guy Pearce byli rozważani do różnych ról w filmie. Rola Hardy’ego ostatecznie przypadła Markowi Strongowi.
- Kiedy agent CIA prosi o pomoc swoich kuwejckich kolegów, akcja rozgrywa się w barze w Kuwejcie, gdzie tańczą dziewczyny, a ludzie wyraźnie piją alkohol. W rzeczywistości w Kuwejcie nadal obowiązuje ścisły zakaz alkoholu, nie ma tam żadnych barów ani klubów tanecznych.
- Sceny pakistańskiego rynku zostały nakręcone w Indiach. Staje się to jasne po szyldach reklamowych, na których widnieją hinduskie nazwiska właścicieli. W Pakistanie na większości takich szyldów byłyby tylko muzułmańskie nazwiska.
- Rooney Mara mogła zagrać w tym filmie, ale została zmuszona do rezygnacji, a jej rolę ostatecznie objęła Jessica Chastain.
- W filmie Usama bin Laden ma siwą brodę. W książce Marka Owena na temat tego rajdu autor opisuje swoje wielkie zaskoczenie, gdy stojąc nad ciałem bin Ladena, zobaczył jego czarną jak smół brodę.
- Scenarzysta, reżyser i producent, a także znaczna część ekipy filmowej, pracowali wcześniej przy filmie „Władca burz” (2008).
- W kilku przypadkach Maya wymawia nazwę miasta Peszawar jako Pesz-a-war. W rzeczywistości prawidłowa wymowa to Pe-szawar.
- Kiedy Faradż zostaje aresztowany przez grupę mężczyzn ubranych na czarno w burki, widać, że dwóch z nich idzie po małym moście, zmierzając w jego stronę. W następnym ujęciu na moście widać tylko jednego.
- Początkowo film opowiadał o nieudanej dziesięcioletniej pogoni za Osamą bin Ladenem. A po jego zabiciu scenariusz został całkowicie przepisany.
Podobne filmy
8.7/10
8.4/10
8.4/10
8.4/10
8.3/10
8.3/10
8.3/10
8.2/10
8.1/10
8.1/10
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
